• رشته های صنایع دستی شهرستان بجستان
     
    برك بافي

    واژه برك:  به طور ساده یکپارچه با بافت صاف و با نخ پنبه اي را گویند، ان را در زبان هاي و لهجه هاي مختلف به طور  گوناگون تلفظ می کنند برك نام پارچه اي است بسیار مرغوب که در خراسان بافته می شود و بزرگان از ان سرداري و جبه می دوختند این پارچه از کرك بز یا پشم شتر بوده و بیشتر در نواحی بجستان، گناباد، فردوس، بشرویه بافته می شده است و از لطافت و استحکام خاصی برخوردار بوده است.
    کاربرد برك در گذشته:  براي اینکه پارچه برك از پشم بوده و این باعث می شود کمتر کسی به این حساسیت داشته باشد در گذشته امیران و بزرگان براي شنل و پالتو استفاده می کردند.

     

    پلاس بافی

    این نوع فرش در منطقه بجستان بخصوص در روستاهای اطراف و هم جوار بافته می شده است. پلاس ها معمولاً از موی بز بافته می شده در طراحی و نقش آن از موهای رنگی و طبیعی بزهای منطقه استفاده می کردند. بطور مثال از موی بز زرد جهت رنگ زرد-از موی بز سیاه جهت رنگ سیاه-از موی بز سفید جهت رنگ سفید و... استفاده می کردند.
     

    پارچه بافی:

    فرآورده هایی که با کمک دستگاه های بافندگی سنتی دووردی، چهار وردی و ... تولید می شود جاجیم، پارچه های دستباف پنبه ای و پشمی و ابریشمی که در مناطق مختلف شهری و روستایی تولید می شوند از این نوع دستبافت هاست. دستبافی از گذشته دور یکی از حرفه های سنتی صنعتگران این خطه می باشد و در اکثر روستاها به شکل خانگی یا کارگاهی تولید می شوند. در سالیان گذشته منازلی که ساخته می شد حتما بخش از منزل بعنوان کارگاه پارچه بافی اختصاص می یافت. از سایر بافته های سنتی بجستان می توان از تولیدات برک بافان و فرت بافان یادکرد که شامل انواع حوله، دستمال، لنگ چادر و پارچه پیراهنی چادری می باشد که بصورت یک نخی، دونخی و کرباسی تهیه می شود.
    از مهمترین طرح هایی که در پارچه های سنتی بجستان استفاده می شود طرح شطرنجی و یزدی می باشد. از مهم ترین وسایلی که در این حرفه استفاده می شود می توان به تون پارچه بافی، چرخوک (وسیله محلوج کردن پنبه) دیکلون ( برای ریسیدن پشم و پنبه) و چرخ نخ ریسی اشاره کرد. پارچه بافی در اکثر روستاهای بجستان رواج داشته است . جاجیم بافی در روستاهای مطرآباد، بقچیر و افکان و بهاباد و تولید می شده است. در حال حاضر پارچه بافی سنتی در کارگاه هایی در روستای جزین به حیات خود ادامه می دهد.

     

    بافته های داری (گلیم، قالی، گبه، پلاس و ...)

    در مجموعه صنایع دستی و هنرهای سنتی ایران، زیرانداز ها جایگاه ویژه ای دارند زیراندازهای سنتی که در اکثر نقاط ایران مورد استفاده قرار می گیرد شامل قالی، گلیم، زیلو، پلاس، گبه، نمد زیرانداز و حصیر زیرانداز می شود. و از گذشته های دور تا به امروز از لحاظ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در بین تمام صنایع دستی ایران موقعیت خاصی داشته است. بافته های داری محصولاتی است که به کمک دارهای افقی یا عمودی مستقر در زمان بافت تولید می شود.
     

    بافتنی ها:

    انواع محصولاتی که با کمک میل و قلاب و مانند آن با بهره گیری از الیاف طبیعی تولید می شود نظیر جوراب، کلاه، دستکش، شال گردن و ... که امروزه عمدتاً در مناطق روستایی و به دست زنان تولید می شود. بافتنی ها متناسب با شرایط آب و هوایی و فرهنگی در هر یک از مناطق و روستاهای بجستان از قدیم رواج داشته است و می توان از کلاه بافی در نوق و قاسم آباد ، پاپیچ بافی  در فخر آباد و ...اشاره کرد.    
     

    رودوزی های سنتی:

    همه محصولاتی که از طریق دوختن نقوش سنتی روی پارچه های بی نقش یا کشیدن قسمتی از نخ های پارچه بوجود می آید. رودوزی های سنتی متجاوز از 30 نوع می باشد که در هر منطقه با بهره گیری از ویژگی های منطقه ای و فرهنگی از نظر طرح و نقش بر اساس سنت های موجود تولید می شود. رودوزی های سنتی بجستان عمدتاً شامل گل و گیاه در گوشه ها و وسط پارچه می باشد و از رنگ های قرمز و سبز و نارنجی استفاده می گردیده است.
     

    سبد بافی

    سبدبافی یکی از کهن ترین فنون و هنرهایی است که برمبنای نتایج کاوش های باستان شناسی قدمت آن به دوران زندگی بشر در پیش از تاریخ باز می گردد. نحوه بافت سبد در استان خراسان رضوی یکسان بوده و فقط ماده اولیه آن باهم تفاوت دارد. شهرستان بجستان در منطقه ای کویری در جنوب خراسان رضوی واقع گردیده و تپه ماهورها و ارتفاعات آن نقاطی است که درختچه های بید و بادمشک و معدودی ارغوان در آن پراکنش دارد. همین و ضعیت جغرافیایی از قدیم توجیهی برای رونق فن و هنر سبد بافی در منطقه بوده است.
    سبدبافی از هنرهای دستی روستای مزار است که از گذشته دور با توجه به نیاز مردم و کاربرد سبد در زندگی روز مره مخصوصا حمل میوه، پخت نان، حمل بار و... و همچنین با وجود فراوانی بید و بیدمشک و اندکی ارغوان که نسبت آن 2 به 10 می باشد. این فن و هنر رایج شده است. سبدبافی هنری است زیبا و ماندگار که علاوه بردوام و استحکام ازمواد طبیعی و بوم آورد است. به طور کلی در بجستان با توجه به کویری بودن منطقه سبد را معمولا از شاخه های نازک درختان بید، ارغوان، بادمشک، گز و... تهیه می کنند. سبدبافی توسط ساکنین روستا درفصل زمستان در حیاط منزل و یا در میدانگاهی روستا انجام می گرفته و همچنان ادامه دارد.
    تولیدات سبدی شامل: سبد بزرگ حمل علوفه و کاه، سبدهای کوچک حمل میوه (دسته دار)، سبدهای نان، سبدهای گلرش و وسیله حمل بار به نام « زنبر » یا فرغون دستی و...است. امروزه سینی چوبی پیتزا- ظروف حمل نان نيز بافته مي شود. نحوه بافت سبد در روستاي مزار و شيوه هاي مربوط به آن با مناطق ديگر یكسان مي باشد.
     

     

شهرستان ها
تمامی حقوق این پورتال متعلق است به اداره کل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان خراسان رضوی مجری پورتال : شرکت داده پردازی پویان ابتکار شرق